ข้าวไทยกำลัง ‘พ่ายเวียดนาม’-ตลาดข้าวกำลังจะถึงทางตัน

19

ในขณะที่’รัฐบาล’กำลังดีใจที่ข้าวไทยราคาเพิ่มสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ แต่อยากให้ข้อมูลอีกด้านหนึ่งว่า ข้าวไทยได้ถูกเวียดนามแซงไปแล้วในหลายๆด้าน

ข้าวไทย โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิ ราคาพุ่งกระฉูด ไม่ใช่ฝีมือของใคร แต่มาจากกลไกลตลาด ที่ข้าวในภาคอีสานประสบปัญหาภัยแล้งในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา ส่งผลปริาณข้าวออกมาน้อย ประมาณว่า ข้าวไทยในฤดูการผลิต 2561 ประมาณ 22 ล้านตันข้าวเปลือก เป็นข้าวสารประมาณ 10 ล้านตัน ซึ่งถือว่า น้อยกว่าปกติที่อยู่ในระดับ 25-28 ตัน ข้าวเปลือก

ประกอบกับ ภาครัฐได้ระบายข้าวจากโครงการรับจำนำข้าวหมด ทำให้มีการปริมาณข้าวคอยฉุดดึงราคาเหมือนหลายปีที่ผ่านมา เป็นแรงบวกให้ราคาเพิ่มสูงขึ้น

เป็นโอกาสดีของชาวนาไทยได้ที่ขายข้าวในราคาสูง แต่มีชาวนาหลายคนที่ได้รับความเสียหาย ขณะที่ชาวบ้านที่อยู่ห่างไกลจากท่าข้าวขนาดใหญ่ ก็ยังขายได้ในราคาไม่สูงนัก แถมถูกหักความชื้นอีกมาก

ปีนี้ เป็นอีกปี ที่ข้าวหอมมะลิ จากกัมพูชา ได้รับการคัดเลือกเป็นข้าวอันดับ 1 หลังจากก่อนหน้านี้ คว้ามา 2 ปีติดต่อกัน และไทยเพิ่งแย่งมาได้ แล้วก็เสียไปอีกครั้ง

กัมพูชาได้เปรียบไทยในการส่งข้าวไปขายในจีน เนื่องจากจีนให้โควต้า ปีละประมาณ 300,000 ตัน

ในขณะที่เวียดนาม ในปีนี้ราคาข้าวของเวียดนามสูงกว่าไทยถือเป็นครั้งแรกที่เวียดนามขายข้าวได้ราคาสูงกว่าไทย แม้จะมากกว่าแค่ 10 เหรียญ แต่เป็นการส่งสัญญาณเตือนข้าวไทย

ที่ผ่านมา ข้าวเวียดนาม เป็นข้าวราคาต่ำ เกรดต่ำกว่าข้าวไทย แต่ระยะหลังเวียดนามได้พัฒนาพันธุ์ข้าวเพื่อตอบสนองลูกค้าได้มากขึ้น โดยเฉพาะตลาดจีน ที่ชอบข้าวนุ่มและหอม เวียดนามสามารถวิจัยจนผลิตข้าวที่นุ่มตามที่คนจีนชอบได้ เข้าไปตีตลาดจีนได้เหนือกว่าไทย ในขณะที่ข้าวไทยถูกคนจีนคอมเมนต์ว่า แข็ง และไม่หอมเหมือนที่โฆษณา ความนิยมในข้าวไทยจึงลดลง

ในขณะที่จีนเอง ได้วิจัยจนสามารถปลูกข้าวในพื้นที่น้ำเค็มหรือน้ำกร่อยได้ ซึ่งกำลังใช้พื้นที่หลายแสนไร่ ซึ่งเป็นดินปากแม่น้ำที่ไม่เคยใช้ประโยชน์มาเป็นพื้นที่ผลิตข้าว น่าจับตาว่า จะผลิตข้าวออกมาจนสร้างความสั่นสะเทือนวงการข้าวได้หรือไม่ อีกด้านหนึ่งก็ร่วมมือกับอาหรับจนปลูกข้าวกลางทะเลทรายได้ด้วย แรงเบียดจึงตกมายังไทยในอนาคตอันไม่ไกล

สะท้อนจากคนในวงการข้าวว่า ถ้าเราปล่อยให้สภาพเป็นแบบนี้ อีกไม่นาน ชาวนาไทยประสบปัญหามาก

ปรับเปลี่ยนแนวคิด และเร่งวิจัยพัฒนา ยังไม่สายเกินไป